Czyszczenie Ubuntu komendy i skuteczne sposoby na porządek w systemie

Czyszczenie Ubuntu komendy i skuteczne sposoby na porządek w systemie

W świecie Linuksa, terminal to centrum dowodzenia. Nie jest tak straszny, jak go malują, a wręcz przeciwnie - to potężne i precyzyjne narzędzie, które załatwi za nas większość brudnej roboty.

Na szczęście nie dotyczy to Linuksa.. Niektórzy z was prawdopodobnie mają szczęście, że mają wielogigabajtowy super dysk, inni będą liczyć każdy MB miejsca.

Podstawowe komendy do czyszczenia Ubuntu

Najważniejszym zaklęciem w naszym arsenale jest autoremove.

Wyobraź sobie, że instalujesz program, na przykład edytor graficzny. Aby działał, potrzebuje on dodatkowych bibliotek i małych programów pomocniczych - to są tak zwane zależności. Kiedy odinstalowujesz ten edytor, zależności często zostają w systemie, bo „a nuż się jeszcze przydadzą”.

Polecenie sudo apt autoremove działa jak sumienny pracownik ekipy sprzątającej, który po imprezie zbiera wszystkie puste butelki i papierki pozostawione przez gości.

System przeanalizuje zainstalowane oprogramowanie i zaproponuje usunięcie niepotrzebnych pakietów, które nie są już wymagane przez żaden program.

Kolejnym krokiem jest uprzątnięcie pamięci podręcznej pakietów.

Za każdym razem, gdy instalujesz lub aktualizujesz oprogramowanie za pomocą narzędzia APT (Advanced Package Tool), system pobiera pliki instalacyjne (paczki .deb) i przechowuje je w folderze /var/cache/apt/archives/.

To polecenie bez pytania usuwa wszystkie pobrane paczki z pamięci podręcznej.

Jest to w 100% bezpieczne i nie usunie żadnego zainstalowanego programu.

Alternatywą jest komenda sudo apt autoclean.

Działa ona subtelniej - usuwa tylko te paczki, których nie da się już pobrać z repozytoriów, czyli te, które są przestarzałe.

Komenda	Co robi	Efekt
sudo apt autoremove	Usuwa niepotrzebne zależności	Ogranicza liczbę osieroconych pakietów
sudo apt clean	Czyści pamięć podręczną APT	Zwalnia miejsce bez usuwania programów
sudo apt autoclean	Usuwa przestarzałe paczki	Porządkuje cache repozytoriów

2. Każdy system operacyjny ma swoje serce - jądro (ang. kernel).

To fundamentalna część Linuksa, która zarządza sprzętem i procesami.

Podczas aktualizacji systemu często instalowana jest nowa, ulepszona wersja jądra.

Ubuntu jest na tyle przezorne, że domyślnie zostawia kilka starszych wersji.

Problem w tym, że po kilku aktualizacjach na Twoim dysku może zalegać 4-5 starych kerneli, a każdy z nich to, jak już wspomnieliśmy, kilkaset megabajtów.

To tak, jakbyś trzymał w szafie wszystkie stare pary butów do biegania na wszelki wypadek.

Na szczęście, komenda autoremove, którą już poznaliśmy, w nowszych wersjach Ubuntu całkiem nieźle radzi sobie z usuwaniem starych jąder.

Po jej wykonaniu system powinien automatycznie zidentyfikować i usunąć przestarzałe kernele, zostawiając dwa najnowsze.

3. Twórcy Ubuntu wyposażyli system w zestaw aplikacji na start.

Znajdziesz tu klienta poczty Thunderbird, pakiet biurowy LibreOffice, komunikator Remmina do zdalnych pulpitów, a nawet kilka prostych gier.

To świetny gest, ale bądźmy szczerzy - ilu z nas korzysta z wszystkich tych programów?

Najprostszym sposobem na odinstalowanie niechcianego oprogramowania jest użycie Centrum Oprogramowania Ubuntu (Ubuntu Software).

To graficzny sklep z aplikacjami, który pozwala również na łatwe zarządzanie zainstalowanymi programami.

Dla fanów terminala, proces jest równie prosty.

Polecenie purge to opcja dla tych, którzy chcą mieć pewność, że po programie nie został nawet najmniejszy ślad.

4. W nowszych wersjach Ubuntu coraz większą rolę odgrywają pakiety Snap.

Są to kontenery z aplikacjami, które zawierają wszystkie potrzebne biblioteki w jednej paczce.

To wygodne, ale ma swoją cenę - aplikacje w formacie Snap zajmują znacznie więcej miejsca niż ich tradycyjne odpowiedniki.

Zobaczysz listę wszystkich snapów wraz z ich wersjami.

Jeśli zauważysz, że jakaś aplikacja (np. kalkulator czy monitor systemu) jest w formacie Snap i wolałbyś mieć jej lżejszą, tradycyjną wersję, możesz się jej pozbyć.

Przykładowo, jeśli chcesz usunąć snapową wersję przeglądarki Firefox (która jest domyślna w nowszych Ubuntu) i zainstalować tradycyjną wersję z repozytorium PPA, najpierw wykonujesz sudo snap remove firefox.

Istnieje też fajny skrypt, który pozwala automatycznie wyczyścić stare, nieaktywne wersje snapów.

5. Nie każdy musi być fanem czarnego ekranu terminala.

Stacer to absolutny faworyt wielu użytkowników Ubuntu i pochodnych, jak Linux Mint.

To nie tylko narzędzie do czyszczenia, ale cały pulpit nawigacyjny do monitorowania i optymalizacji systemu.

W zakładce „System Cleaner” (Narzędzie do czyszczenia systemu) znajdziesz opcje pozwalające wyczyścić pamięć podręczną pakietów, raporty o błędach, logi systemowe i pamięć podręczną aplikacji.

Wystarczy zaznaczyć, co chcesz wyczyścić, i kliknąć przycisk.

Stacer pozwala też zarządzać programami startowymi, usługami systemowymi, a nawet łatwo odinstalować oprogramowanie.

BleachBit to kolejne bardzo popularne narzędzie, dostępne bezpośrednio w repozytoriach Ubuntu.

Możesz je zainstalować komendą sudo apt-get install bleachbit.

BleachBit jest niezwykle potężny i oferuje bardzo szczegółowe opcje usuwania najróżniejszych zbędnych plików.

Używając BleachBit, trzeba jednak zachować ostrożność.

Program dzieli opcje na bezpieczne i te, które mogą potencjalnie coś zepsuć.

Zawsze czytaj opisy i jeśli nie jesteś pewien, co dana opcja robi - lepiej jej nie zaznaczaj.

Jeśli korzystasz z Kubuntu lub innego systemu ze środowiskiem graficznym KDE, masz do dyspozycji proste i skuteczne narzędzie o nazwie Sweeper (w polskiej wersji Zamiatarka).

Jest ono częścią pakietu KDE Applications i skupia się na podstawowych zadaniach: czyszczeniu historii przeglądania, ciasteczek i pamięci podręcznej ikon.

Nie jest tak rozbudowany jak Stacer czy BleachBit, ale do szybkich, regularnych porządków nadaje się idealnie.

Usuwanie niepotrzebnych pakietów i zależności

Osierocone pakiety to takie, które nie są zależne od żadnego innego pakietu i nie zostały zainstalowane „ręcznie”.

Wykrywanie i usuwanie ich „ręcznie” może być naprawdę trudnym zadaniem.

Najbardziej intuicyjnym sposobem korzystania z deborphan jest dodanie filtra do Synaptic.

Aby to zrobić, otwórz Synaptic, przejdź do Ustawienia > Filtry i kliknij przycisk Nowy.

W miejscu, gdzie jest napisane Nowy filtr, nadaj mu opisową nazwę, na przykład Sieroty.

Następnie kliknij przycisk Odznacz wszystkie i wybierz opcję Sieroty.

Dobrze, od teraz, po uruchomieniu Synaptic, będziesz mógł zobaczyć listę porzuconych pakietów, klikając przycisk Filtry niestandardowe (patrz lewy dolny róg) i wybierając filtr utworzony w poprzednim kroku.

Gotowy.

Po skonfigurowaniu pojawi się ekran, na którym możesz wybrać języki, które chcesz zachować.

usuwa tylko pakiety, których nie można pobrać i które są uważane za bezużyteczne.

Jeżeli instalujemy i odinstalowujemy dużo aplikacji, są szanse na to że nasz system jest zarażony ogromną liczbą plików zależności, z których nie korzystamy w żaden sposób.

Debfoster tworzy pliki zależności (oddziela doinstalowywane automatycznie zależności) aby pomóc nam w kontroli nad zainstalowanymi aplikacjami.

5. Poza plikami zależności, paczki mogą stać się osierocone, kiedy odinstalujemy aplikację.

Program przeanalizuje system i pokaże wszystkie osierocone paczki w głównym oknie.

Jeżeli nie chcemy zaśmiecać sobie systemu kolejnymi zbędnymi paczkami (przecież GtkOrphan to tylko nakładka), możemy używać samego deborphan, ale możemy robić to na trzy sposoby.

Z listy wybieramy paczki (spacją), których chcemy się pozbyć i akceptujemy.

Uruchamiamy menedżer pakietów Synaptic, otwieramy okno filtrów (Ustawienia->Filtry) i tam wybieramy Nowy wpisujemy własną nazwę, np. Osierocone i na karcie Stan pozostawiamy zaznaczone tylko jedną opcję: osierocone.

Kasować należy z głową, czasem deborphan się myli i błędnie oznacza niektóre pakiety za zbędne.

Porządkowanie języków, duplikatów i starych plików

1. W świecie Linuksa, terminal to centrum dowodzenia.

Aby uruchomić terminal, wciśnij kombinację klawiszy Ctrl + Alt + T albo znajdź go w menu aplikacji.

Zanim cokolwiek wpiszesz, mała uwaga: większość komend administracyjnych wymaga uprawnień superużytkownika.

Dlatego poprzedzamy je słowem sudo.

System poprosi Cię o hasło - wpisz je (nie będzie widać znaków, to normalne) i wciśnij Enter.

Domyślnie 5% miejsca na dysku jest zarezerwowane dla „superużytkownika”.

Wartość tę można zmienić w zdemontowanych jednostkach.

Możesz również skorzystać z graficznego interfejsu programu Disk Analyzer.

1. W tym celu przechodzimy do: Aplikacje->Akcesoria->Analizator wykorzystania dysku i klikamy na Skanuj system plików na górze, żeby zanalizować strukturę użycia naszego dysku.

Decydować czy ciągle używamy tych plików.

Jeżeli obecnie nie używamy pliku, a będziemy musieli skorzystać z niego w przyszłości, wtedy mamy dwa wyjścia: zrobienie kopii zapasowej pliku albo na płycie CD/DVD, albo na zewnętrznym dysku twardym.

2. Po jakimś czasie, możemy mieć tuzin kopii tego samego pliku, porozrzucanych po całym naszym systemie.

Przejdź do: Aplikacje->Narzędzia systemowe->FSlint.

Dodaj ścieżkę pliku, którą chcesz przeszukać.

6. 7.

8. Czasami kiedy będziemy dokonywali aktualizacji, zauważymy, że jądro zaktualizowało się do najnowszej wersji, podczas gdy starsza wersja pozostaje dalej.

My nie lubimy długiej listy wpisów w naszym menu GRUB, kiedy bootujemy komputer.

Usuwamy wpisy, których nie potrzebujemy.

Klikamy na zakładkę Zaawansowane, zaznaczamy opcję Limit the number of kernel in the boot menu.

W polu Number of kernels to keep wpisujemy 1.

NIE NALEŻY usuwać wszystkich oprócz aktualnie używanego i wcześniejszego jądra.

9. Domyślna konfiguracja Ubuntu (zainstalowanego z LiveCD) z pewnością zawiera wiele nie używanych lub nie lubianych przez nas programów.

Czy jest jeszcze jakiś sposób, którego pominąłem?

Twój system, aby być gotowym na wszystko, instaluje pakiety językowe dla wielu języków, których prawdopodobnie nigdy nie użyjesz.

Zainstaluj je komendą: sudo apt install localepurge.

Podczas instalacji program zapyta, które języki chcesz zachować.

Zaznacz pl, pl_PL, pl_PL.UTF-8 oraz en, en_US i en_US.UTF-8 (angielski zawsze warto zostawić).

Po zatwierdzeniu, localepurge automatycznie usunie wszystkie pozostałe pliki językowe z systemu po każdej instalacji nowego pakietu.

Druga technika to wyszukiwanie zduplikowanych plików.

Z czasem, na skutek kopiowania i przenoszenia danych, na naszym dysku mogą pojawić się duplikaty.

Do ich wyszukiwania służą specjalistyczne narzędzia, takie jak FSlint lub fdupes.

W poniższym artykule przyjrzymy się programowi Sweeper.

To niewielkie narzędzie pozwala nam przeskanować komputer z Ubuntu w poszukiwaniu niepotrzebnych plików i usunąć je.

Sweeper to narzędzie dostępne w środowisku KDE, które pozwala łatwo zarządzać porządkowaniem systemu.

Jak wspomnieliśmy, Sweeper to narzędzie czyszczące, ale niestety nie jest ono preinstalowane w większości systemów operacyjnych GNU/Linux, z wyjątkiem niektórych opartych na KDE.

Projekt KDE udostępnił to narzędzie jako pakiet Snap wszystkim użytkownikom posiadającym dostęp do tego typu pakietów.

Aby wyczyścić komputer za pomocą Sweepera, zacznij od uruchomienia aplikacji na komputerze.

Aby usunąć niepotrzebne pliki z systemu Ubuntu za pomocą Sweepera, najpierw znajdź sekcję „ Przeglądanie sieci ” w aplikacji i odznacz wszystkie pola.

Po odznaczeniu wszystkich pól w tej sekcji możesz usunąć niepotrzebne pliki z systemu.

Kliknięcie przycisku „ Wyczyść ” spowoduje wyświetlenie pola tekstowego z komunikatem: „ Usuwasz potencjalnie wartościowe informacje. Czy na pewno? ”.

Jeśli chcesz usunąć tylko niepotrzebne pliki z przeglądarki internetowej, najpierw odznacz wszystkie pola w sekcji „ Ogólne ” w aplikacji.

Następnie upewnij się, że wszystkie pola w sekcji „ Przeglądanie sieci ” są zaznaczone.

Po tym możesz rozpocząć czyszczenie.

Po kliknięciu przycisku „ Wyczyść ” pojawi się pole tekstowe z treścią: „ Usuwasz potencjalnie wartościowe informacje. Czy na pewno?”.

Jeśli chcesz usunąć wszystkie niepotrzebne pliki z komputera naraz, upewnij się, że wszystkie pola wyboru w programie Sweeper są zaznaczone.

Następnie wystarczy kliknąć przycisk „ Wyczyść ”.

Po wybraniu tego przycisku pojawi się również ostrzeżenie: „ Usuwasz potencjalnie wartościowe informacje. Czy na pewno? ”.

Efekt? W tym miejscu warto przytoczyć badania z których wynika, że regularne porządki mogą zwolnić od kilkuset megabajtów do nawet kilku gigabajtów przestrzeni dysku twardego.

Przykładowo, sama pamięć podręczna pakietów APT potrafi po kilku miesiącach intensywnych aktualizacji urosnąć do ponad 1 GB.

A stare, nieużywane jądra systemu operacyjnego? Każde z nich to dodatkowe 200-400 MB cennego miejsca.

tags: #czyszczenie #ubuntu #komendy

Popularne posty:

• Jak skonfigurować klawiaturę Apple na systemie Windows
• budowa niezawodnego środowiska HDD serwer Linux
• Uruchomienie Windows 7 na płytach ASUS po awarii zasilania — sprawdzanie BIOS-u
• FiatECUScan / MultiECUScan na Windows 10: sterowniki i konfiguracja połączenia
• Ryzyka związane z aktualizacją Windows 7 i jak im zapobiegać