Windows vs Ubuntu: jak nazywane są dyski i partycje w Linuxie

Windows vs Ubuntu: jak nazywane są dyski i partycje w Linuxie

W Linuksie cały system plików (i rzeczy które zachowują się jak pliki) jest w /. Popularnym rozwiązaniem jest podzielenie dysku na 3 partycję, jedna główna z systemem (zamontowana w /), druga na pliki wymiany (zamontowana w /tmp) i trzecia na pliki użytkowników (zamontowana w /home). Nic Ci jednak nie zaszkodzi zamontowanie dowolnej partycji w dowolnym miejscu.

W przypadku chęci reinstalacji po prostu instalujesz nowy system na miejscu starej partycji głównej i ustawiasz, żeby automatycznie montował Ci partycję podpiętą do /home na tym samym miejscu w nowej instalacji.

Ogólnie system folderów Linuksa jest kompletnie popier... i przygotuj się, że niektóre rzeczy będą nielogiczne (nie chodzi mi o to, że jest jeden korzeń, tylko o to, że nie wiem gdzie dokładnie trafią binarki, ustawienia itp.). Bierze się to z szeregu różnych pomysłów i standardów oraz rozwiązań problemów które nie pojawiają się od 10 lat.

Nie ma „C:” w Linuxie - są urządzenia i punkty montowania

Jeszcze jedno: nie ma czegoś takiego jak partycja C:, jest któraś kolejna partycja na dysku. Dysk powiedzmy ma nazwę sda (sata pierwszy, hdb - ata drugi), więc pierwsza partycja na nim będzie miała nazwę sda1, druga sda2 itd. I one w twoim systemie są zamontowane w odpowiednim miejscu, np.

W Linuksie tworzone są określone katalogiprzechowujące określone pliki niezbędne do prawidłowej pracysytemu. Tworzy się ich określona liczna o zdefiniowanych nazwach. Wposzczególnych dystrybucjach budowa ta może się różnić, co niezmienia faktu, że katalogi te istnieją i pełnią takie same funkcje.

Nazwy dysków i partycji w Linuksie: /dev/sdX

Na pierwszy rzut oka, oznaczeniadysków czy partycji linuksowych, dla osób pracujących podWindowsem, są niezrozumiałe.

Dysk HDD Zacznijmy od oznaczenia dysków ATA iSATA. Etykieta hdx (hda, hdb, itd.) informuje naso tym, że mamy do czynienia z dyskiem ATA. W przypadku dysków SATAoznaczenie przyjmie postać sdx (sda, sdb, itd.). Wniektórych dystrybucjach nie stosuje się już nazewnictwahdx, tylko wszystkie dyski są oznaczane jakosdx.

I tak, w zależności od rodzaju posiadanych dysków: Dysk pierwszy(primary) będzie posiadał etykietę (nazwę) hda lub sda, dysk drugi(slave) hdb lub sdb trzeci hdc lub sdc, i tak dalej.

Głównapartycja na dysku pierwszym oznaczona będzie etykietą hda1 albosda1, na dysku drugim hdb albo sdb1 i tak dalej.

Przykładowy podgląd dysków i partycji w programie Gparted

Przykład etykiet i ich prawidłowe czytanie: /dev/hda1 - pierwsza partycja na dysku ATA primary master /dev/sdb4 - czwarta partycja na dysku SATA primary slave /dev/hdc - dysk ATA secondary master /dev/sdd1 - pierwsza partycja na dysku SATA secondary slave

Tak, więcczytając oznaczenie hda1 mamy więcej informacji dostępnych "odręki" niż w przypadku suchego C:, co przydatne jest przy używaniuprogramów do partycjonowania dysków (np. Gparted) czy podczasinstalacji innej dystrybucji Linuksa.

Partycje w Linuxie: podstawowe i logiczne

W systemie operacyjnym Linuxwyróżniamy partycje główne i rozszerzone/logiczne. Partycjigłównych można być co najwyżej 4.

W przypadku gdy chcemy miećwięcej partycji niż 4, to można stworzyć 3 partycje główne, jednąrozszerzoną, na której będą partycje logiczne. Partycje główne wLinuksie są numerowane od 1 do 4, a partycje logiczne od 5 do 8,niezależnie czy partycji podstawowych jest 4 czy mniej.

Głównapartycja na dysku pierwszym oznaczona będzie etykietą hda1 albosda1, na dysku drugim hdb albo sdb1 i tak dalej.

Napędy i nośniki: fd0, scd0, sdx

Na koniec kilka słów o oznaczeniunapędów FDD (dyskietki), CD/DVD oraz nośników wymiennych takich jakkarty pamięci (Flash) czy dyski przenośne.

Napędy FDD (stacjadysków 3.5'') oznacza się etykietą fd0 (dyskietkaA) i fd1 (dyskietka B). Przyjęto, że stacje dyskówCD/DVD oznaczane są jak dyski ATA (hdx). Ostatnimi czasy,oznaczenie to zaczyna tracić na rzecz etykietyscd0, scd1, etc.

Karty pamięci idyski przenośne/wymienne oznaczane są jak dyski SATA (sdx).

Jak Linux porządkuje dane: „/” i katalogi systemowe

Katalog główny (nazywany również root- z angielskiego korzeń), gdzie znajdują się wszystkie katalogi i pliki systemu Linux oznaczony jest symbolem "/"(slash). Mówiąc jeszcze prościej - na partycji "/" instalowany jestsystem Linux.

W systemie Linux tworzone są określone katalogiprzechowujące określone pliki niezbędne do prawidłowej pracysytemu. Tworzy się ich określona liczna o zdefiniowanych nazwach. Wposzczególnych dystrybucjach budowa ta może się różnić, co niezmienia faktu, że katalogi te istnieją i pełnią takie same funkcje.

/bin - zawiera w sobie pliki binarne (wykonywalne)podstawowych narzędzi systemowych, które są niezbędne do pracy wtrybie wieloużytkownikowym.

/boot - zawiera w sobie pliki odpowiedzialne zabootowanie (uruchamianie) systemu oraz jądro systemu

/dev - zawiera w sobie pliki odpowiedzialne zaobsługiwanie urządzeń jak np. cdrom. Generalnie pliki w tymkatalogu odpowiadają za komunikację system - urządzeniakomputera.

/etc - zawiera w sobie globalne plikikonfiguracyjne, ustawienia systemowe

/home - jest miejscem, w którym tworzy się katalogdomowy użytkownika lub użytkowników (/home/nazwa_użytkownika), a wnim dodatkowo podkatalogi jak: dokumenty, muzyka, obrazy. Możemytworzyć również swoje własne według potrzeb.

/lib - zawiera w sobie skompilowane bibliotekiniezbędne do uruchamiania systemu a także moduły jądrasystemu

/lost+found - pliki odnalezione podczaswykonywania testów dysku

/media - miejsce montowania (podłączania) nośnikówwymiennych jak pendrive, dyskietka, karty pamięci, czy napędycdrom

/mnt - miejsce montowani dysków - systemów plików(w niektórych dystrybucjach np. Ubuntu, dyski montowane są wkatalogu /media)

/opt - Katalog do instalowania dodatkowegooprogramowania nie wchodzącego w skład systemu (wykorzystywanygłównie w dystrybucji SUSE).

/proc - wirtualny system plików. Tworzy siępodczas uruchamiania systemu. Zawiera w sobie pliki z informacjamio procesach

/root - katalog superużytkownika "root" - mówiąc wskrócie, jest to konto administracyjne. Bez niego nie możemy używaćnp. narzędzia "sudo" czy dokonywać żadnych zmian w systemiewymagających hasła administratora np. aktualizacji systemu.

/sbin - zawiera w sobie pliki wykonywalne poleceń,dostępne tylko dla administratora (root)

/srv - katalog dla serwerów

/sys - interfejs zmiany parametrów jądra

/tmp - zawiera w sobie pliki tymczasowe (równieżte, zapisujące się na dysku przy przeglądaniu Internetu)

/usr - zawiera w sobie narzędzia i aplikacje(programy) zainstalowane na komputerze dostępne dla zwykłegoużytkownika oraz administratora.

/var - zawiera w sobie logi systemowe, plikipocztowe czy kolejki drukarki.

Dlaczego w Windows widać „C/D/E”, a w Ubuntu widzisz inne oznaczenia

Przyzwyczaiłem się z Windowsa do praktycznych, krótkich literowych oznaczeń dysku. W ubuntu te nazwy są dla mnie za długie, rozpoznaje je jedynie po wielkości a ta podawana jest na końcu więc w każdym programie musze przesuwać tabelkę do połowy okna abym rozpoznał dany dysk.

Mi chodzi o to że odpalam program, np niech to będzie gimp i chcę otworzyć jakiś obrazek to zamiast prostego wyboru C,D i E widzę System plików o rozmiarze 500GB, System plików o rozmiarze 175GB i system plików o rozmiarze 50GB.

Jako użytkownik nie musisz chodzić po katalogach w /. Dyski takie jak USB, partycje Windows widoczne są na pulpicie.

Jemu chodziło o łatwe znajdowanie partycji Windowsa po nazwie, a nie po rozmiarze.

„Etykieta” (label) jako praktyczny odpowiednik litery dysku

Jeśli chodzi ci o nazwę 'System plików o rozmiarze XX GB', w gparted wybierasz interesującą cię partycję, klikasz na nią i wybierasz "Etykieta", nadajesz nazwę, a na końcu zatwierdzasz zmiany na pasku u góry (ptaszek).

Jeśli "Etykieta" będzie nieaktywna, to trzeba odmontować partycję.

Ponieważ nazwa jest tworzona podczas montowania. Bez odmontowania nic nie zmienisz bo jest to "żywy" system plików i straciłbyś dostęp.

U siebie zrobiłem to na dwóch partycjach przed chwila i nic się nie popsuło. Ale nie mam windowsowych partycji. Myślę, że to żadna różnica dla programu.

Tak z ciekawości: To działa z Ext3 i Ext4? Bo to chyba są narzędzie stworzone dla Ext2. Z tym, że etykowanie raczej się nie zmieniło od czasów Ext2, więc czemu miałoby nie działać?

Zrobiłem to przez G-parted i podziałało.

Jak zmiany nazwy wpływają na Windows

Jeśli "Etykieta" będzie nieaktywna, to trzeba odmontować partycję.

czy jak zmienię te nazwy w g-parted to mi się nie popierdzieli nic w windows 7? zapomniałem wspomnieć że mam dwa systemy obok siebie. U siebie zrobiłem to na dwóch partycjach przed chwila i nic się nie popsuło. Ale nie mam windowsowych partycji. Myślę, że to żadna różnica dla programu.

W praktyce, nie chodzi o to „gdzie jest /”, tylko o to, co widzisz w programach jako wybór dysku/partycji - i to najczęściej rozwiązuje właśnie etykieta nadawana narzędziami do partycjonowania.

Instalacja Ubuntu a nazwy dysków/partycji (sposób widzenia w instalatorze)

Żeby zainstalować Ubuntu na dysku, potrzebujemy przygotowanego ostatnio pendrive'a oraz jednej z wymienionych poniżej opcji: Osobnego wbudowanego w komputer lub też zewnętrznego podłączonego pod USB dysku twardego.

Osobnej partycji na dysku, którą przeznaczymy na instalację Linuksa. Jeśli jednak takowej nie posiadamy, pokażę jak w prosty sposób zmniejszyć Waszą jedyną partycję, czyli Dysk lokalny C w Windows 10, aby wydzielić osobną partycję dla nowego systemu operacyjnego.

Partyjonowanie to podział przestrzeni dysku na mniejsze użyteczne fragmenty, na których możemy posiadać różne systemy plików, czy jak w naszym przypadku różne systemy operacyjne.

Możemy tu zaryzykować i zaznaczyć opcję Instalacja Ubuntu obok Windows 10, powinna ona automatyczne wykryć stworzone przez nas w poprzednim paragrafie miejsce i zainstalować Ubuntu w poprawny sposób jednak bez partycji SWAP.

Jednak chcemy ją stworzyć, a także dla osób, które wybrały inny rodzaj nośnika do instalacji i pominęły poprzedni paragraf, wybierzemy opcję zaawansowanego podziału na partycje, czyli Użycie innego rozwiązania.

Dyski w Linuksie oznaczane są jako urządzenia o symbolu sdxy, gdzie x to kolejne litery alfabetu oznaczające poszczególne dyski komputera, a y to kolejna liczba określająca poszczególne partycje na tym dysku.

W przypadku gdy wybraliście instalację na osobnym dysku, pamięci USB bądź też osobnej partycji musicie odnaleźć je na tym ekranie. Czy to za pomocą ich nazwy, czy też pojemności.

Wbudowany w komputer dysk jako pierwszy nazywa się sda, dodatkowo w polu System możemy zobaczyć wykryty na danej partycji system Windows 10, oraz Typ systemu plików ntfs.

W naszym przykładzie na partycjach od sda1 do sda4 znajdują się pliki systemu Windows 10. Te partycje zostawiamy w spokoju.

Na dole znajduje się niewielkie menu, z którego musimy wybrać dysk, na którym zostanie zainstalowany program rozruchowy Grub. Za jego pomocą będzie możliwy wybór systemu, z którego uruchamiany będzie komputer.

W menu tym możemy zobaczyć nazwę dysku lub pamięci co dodatkowo może nas naprowadzić na prawidłowy wybór miejsca instalacji. W naszym przykładzie ustawiamy to pole na /dev/sda.

Praktyczne: SWAP i rozmiary - jak to łączy się z partycjami widzianymi w instalatorze

Party cja SWAP służy systemowi operacyjnemu jako pewien bufor, gdy zapełni się dostępna pamięć RAM komputera. W przypadku jej braku system stworzy pewien plik wymiany, który zastąpi mu SWAP, jednak stanie się to kosztem przestrzeni dla użytkownika. Zawsze więc lepiej samemu stworzyć dla niego taką dedykowaną partycję.

Jej wielkość powinna mniej więcej odpowiadać wielkości zainstalowanej w komputerze ilości pamięci RAM.

W naszym przykładzie będzie to, jak już wspomniałem 4 GB. Zobaczymy ekran, na którym stworzymy odpowiednie partycje dla Ubuntu.

Rozmiar ustawiamy na 4096 MB (4 GB), rodzaj partycji ustawiamy na Podstawowa, lokalizację na Koniec przestrzeni, użyj jako na przestrzeń wymiany.

Skąd brać „łatwe nazwy” do wyboru w programach

W ubuntu te nazwy są dla mnie za długie, rozpoznaje je jedynie po wielkości a ta podawana jest na końcu więc w każdym programie musze przesuwać tabelkę do połowy okna abym rozpoznał dany dysk.

Jeśli chodzi ci o nazwę 'System plików o rozmiarze XX GB', w gparted wybierasz interesującą cię partycję, klikasz na nią i wybierasz "Etykieta".

Ponieważ nazwa jest tworzona podczas montowania. Bez odmontowania nic nie zmienisz bo jest to "żywy" system plików i straciłbyś dostęp.

PS: WSL 2 i widoczność dysków (gdy chcesz oglądać Linux z Windows)

Jeśli chcesz uzyskać dostęp do formatu dysku systemu Linux, który nie jest obsługiwany przez system Windows, możesz użyć programu WSL 2, aby zainstalować dysk i uzyskać dostęp do jego zawartości.

wsl --mount zawsze dołącza cały dysk, nawet jeśli żądana jest tylko partycja. Musisz mieć system Windows 11 lub uruchomić wersję sklepu Microsoft Store WSL.

Ścieżki dysków są dostępne w kolumnach "DeviceID".

W systemie Linux urządzenie blokowe jest identyfikowane jako /dev/.

Domyślnie program WSL 2 próbuje zainstalować cały dysk. Działa to tylko wtedy, gdy dysk to MBR (główny rekord rozruchowy) lub GPT (tabela partycji GUID).

Obecnie do programu WSL 2 można dołączyć tylko całe dyski, co oznacza, że nie można dołączyć tylko partycji.

Tylko systemy plików, które są natywnie obsługiwane w jądrze, mogą być instalowane przez wsl --mount.

Mini-ściąga: jak czytać oznaczenia

Co widzisz	Co to znaczy w praktyce
/dev/sda /dev/sdb	Dyski SATA: sda = pierwszy, sdb = drugi itd.
/dev/sda1, /dev/sda2	Partycje na tym samym dysku (numer partycji po danej literze).
/dev/hda1	Dysk ATA: hda oznacza pierwszy ATA, a 1 to pierwsza partycja.
fd0 / fd1	Napędy FDD: dyskietka A i B.
scd0 / scd1 (lub hdx)	Stacje CD/DVD (czasem etykiety przechodzą w scd*).
sdx (dla pendrive’ów)	Nośniki wymienne zwykle traktowane jak SATA: sdx.

Wystarczy więc zapamiętać jedną zasadę: litery typu „C:” są typowe dla Windows, a w Linuksie zamiast tego pracujesz na identyfikatorach typu /dev/sdXY i dopiero później system pokazuje zawartość przez montowanie w konkretnych katalogach (/ /home /tmp itd.).

Mi chodzi o to że odpalam program, np niech to będzie gimp i chcę otworzyć jakiś obrazek to zamiast prostego wyboru C,D i E widzę System plików o rozmiarze 500GB, System plików o rozmiarze 175GB i system plików o rozmiarze 50GB.

Jeśli chcesz uprościć rozpoznawanie, najczęściej działaniem jest zmiana „Etykiety” w GParted - wtedy w graficznych programach zamiast opisu „rozmiar” pojawia się czytelna nazwa, o ile partycja jest w trybie pozwalającym na modyfikację.

tags: #windows #ubuntu #nazwy #dyskow

Popularne posty:

• Ustawienia Xorg i evdev a natural scrolling w Debian GNOME
• Tworzenie sieci WiFi w Windows 10 i Windows 7 — przewodnik
• Jak udostępnić drukarkę w sieci w Windows XP i Windows 7 – instrukcja krok po kroku
• Przypisywanie nowej litery dysku w Windows 10 — przewodnik krok po kroku
• Jak wybudzić Windows 7 ze stanu uśpienia